dinsdag 11 augustus 2009
ALMELO - Om tien uur dinsdagochtend begon de meervoudige strafkamer van de rechtbank Almelo aan het horen van Johan S. (39) uit Enschede die wordt verdacht van grootschalige oplichting, onder meer via de onderneming Bongers Events. Kort daarvoor diende nog een tiental gedupeerden aanvragen tot schadevergoeding in.

Officier van Justitie Wichern legde ze op de indrukwekkende stapel van benadeelden die ze al had. S. zit al zes maanden in voorlopige hechtenis in de gevangenis in Hoogeveen. Officier van justitie Wichern ging in op de tenlastelegging die de periode juli 2008 tot de eerste maanden van 2009 beslaat. De aanklaagster verwijt hem oplichting en flessentrekkerij, waardoor onder andere autobedrijf Munsterhuis en horecagelegenheden Rodenbach en Jachtlust werden gedupeerd. Ook deed S. zich volgens haar voor als werkgever en liet hij diverse mensen arbeidsovereenkomsten aangaan terwijl hij niet betaalde. Hij benadeelde ook enkele payrollbedrijven. Rechter Caminada constateert dat S. zich tot nog toe op het zwijgrecht beriep en vraagt hoe zijn houding nu is. Nu wil hij wel wat antwoorden geven, zegt S. S. verklaart: “Van sommige dingen weet ik niets af, maar er zijn in de tenlastlegging wel dingen die kloppen. Mei 2008 ben ik vrij gekomen van een vorige detentie. Ik heb mevrouw Bongers leren kennen. In december zijn we getrouwd. Ik woonde na detentie bij een stichting, daarna bij haar in Enschede. Ik heb haar verteld wat er is gebeurd. Zij zei dat het wel goed was. We hebben samen besloten voor een eigen bedrijf in evenementen – Bongers Events – te gaan. Na twee maanden begon dat te lopen. Ik zou evenementen doen en zij beveiligingen want ze had bij de politie gezeten. Het werd een eenmanszaak op haar naam. We zijn samen naar de Kamer van Koophandel gegaan en hebben hem op haar naam laten registreren. We zouden het gaan proberen. Toen D. erbij kwam na een paar maanden besloten we er een bv van te maken. Klanten die belden, noemden de naam Bongers. Ik noemde mijzelf niet Bongers. Er bellen mensen die me Bongers noemden, ik zei niet dat het niet klopte. We zochten iemand die de administratie ging doen. Dat werd het bedrijf Kolibri. Als ik moet vertellen wat er allemaal is mis gegaan, zijn we nog wel even bezig. We konden niet alles betalen, wat te maken had met het gokgebeuren van Marianne B. waarvan ik niets wist. Twee mensen begonnen te bedreigen en klanten te benaderen. Er werd een inbraak gepleegd en mijn computers gestolen. Ik voel met gedeeltelijk wel slachtoffer”. Publiek in de zaal lacht. Caminada legt de voor hem zeer belastende verklaring van Bongers voor. “U zou de scepter hebben gezwaaid”, zegt de rechter. “En sommigen zeggen dat u helemaal niet wilde betalen”. “Het was altijd de bedoeling te betalen. We deden dingen samen. Ik stuurde wel mails vanaf Bongers Events. Het kan zijn dat ik ook de mobiele telefoon gebruikte. We deden samen de financiën. Tot drie keer toe heb ik gezegd we moeten gaan stoppen. Maar iedere keer kwam er een ander bij die zei dat we moesten doorgaan. Bozen klanten stelde ik gerust dat het wel goed zou komen. Toen iedereen benaderd werd kon het niet meer goed komen”. Rechter Caminada: “Waren zij erop uit u een loer te draaien?” “Die twee waren daar zeker op uit”, zegt S. die duidt op de lastercampagne tegen hem. Rechter Teekman: “Wat waren activiteiten die goed liepen?” S.: “De verhuur van hulpsinterklazen. De beveiliging van een feest bij FC Vriezenveen”. S. had een opleiding in de horeca en zegt nooit eerder een evenementenbedrijf te hebben gehad. Hij had er wel een op zijn naam staan, maar deed daarvoor niets. Rechter Caminada loopt diverse incidenten langs. Autobedrijf Munsterhuis leende 21 auto’s uit. Er werd niet betaald, er ontstond schade en er waren boetes. Munsterhuis vordert 21.000 euro. Die auto’s waren nodig voor het vervoer van Sinterklazen. Ze legt hem de beschuldiging voor dat hij een van die auto’s zou hebben achtergelaten als onderpand bij hotel-restaurant Rodenbach waar hij en Marianne B. hun huwelijk vierden. S. zegt dat dit niet klopt. De auto bleef staan omdat er was gedronken. Ook Rodenbach werd niet betaald voor het feest. Meer bedrijven die auto’s verhuurden aan S. claimen geld. Dat geldt ook voor de eigenaar van een woning die een tijdje door S. werd gehuurd. Voor Jachtlust in Goor organiseerde S. – naar zijn zeggen samen met Marianne B. – een Hells Angels party. Alles – muziek, verlichting etc. – was geregeld, maar er kwam niemand op het feest. S. betaalde Jachtlust geen huur. S. stelt dat dit te maken had met een relatie die Marianne B. erop nahield en beroept zich verder op zijn zwijgrecht.
De zitting loopt nog.
Update 11:55 uur
Na dertig vergelijkbare zaken gaat rechter Caminada over naar de beschuldiging dat S. diverse mensen – onder wie hulpsinterklazen en zwarte pieten - in dienst had die hij niet betaalde. Volgens S. is dat voor een deel het payrollbedrijf Kolibri aan te rekenen. Een vrouw uit Drachten werd gecontracteerd als secretaresse ‘met een beetje meer’. Een dag na het huwelijk van S. en Marianne verschijnt ze bij hen thuis aan de deur en zegt dat ze geld wil en dat ze een seks met S. heeft gehad. S. zou door het lint zijn gegaan en met Hells Angels hebben gedreigd. Nu wil hij hierop niet ingaan. Hij stelt dat er wel een arbeidscontract is getekend, maar dat de vrouw nooit voor Bongers Events heeft gewerkt. S. ontsloeg op staande voet een medewerker die nog altijd geld moet hebben voor de huur van de trouwauto van S. en B., hun trouwringen en een bos bloemen. S. zegt dat hij die kosten nog wel wil vergoeden en dat het ontslag en niet betalen van salaris en kwestie voor advocaten is.
.
Update 12:40 uur
Rechter Caminada bespreekt de bruiloft bij Rodenbach op 24 december 2008. “Wij zijn er samen geweest voor de zaal. Er zou een factuur verstuurd worden en er is niet gevraagd om een aanbetaling. Ik heb in januari nog gebeld dat we geen factuur hadden gekregen. Daarna werd er conservatoir beslag op onze spullen gelegd en konden we niets meer”, aldus S. Officier van justitie Wichern houdt hem voor dat uit een mail blijkt dat hij op 2 januari de factuur binnen is en dat S. meteen wil betalen. Hij voegt daaraan toe “zodat we de auto kunnen ophalen”. Daarmee wordt een van de auto’s van Munsterhuis bedoeld. Volgens S. bewijst deze zin niet dat die auto wel degelijk als onderpand bij Rodenbach was achtergelaten. “Ik ga er verder niet op in”, zegt S.Een school uit Dordrecht voor kinderen met een verstandelijke handicap leverde kerststukjes. Er is nooit betaald. “Hetzelfde verhaal”, zegt S. “We wilden wel betalen, maar toen lag er beslag”. Rechter Caminada: “Bleef u bij bestellen terwijl u wist dat u niet kon betalen?” S.: “Nee, nee”. Officier van justitie Wichern houdt hem een mailtje voor van december waarin hij stelt dat hij iemand de volgende dag zal betalen. “Mailde u dit terwijl u wist dat u niet kon betalen”, vraagt Wichern? “Daar ga ik niet op in”.Rechter Caminada wil het grote geheel niet uit het oog verliezen door de bespreking van de incidenten. “Als je alle bedragen bij elkaar optelt, kom je op rond een ton uit. Hebben er nu ooit inkomsten tegenover gestaan van die grootte”, wil ze weten. “Daar ga ik niet op in”, zegt S. Rechter Teekman constateert dat een deel van de inkomsten cash op kantoor bleef liggen. “Kon u daarvan niet betalen?”, vraagt zij. Ook daar wil S. niet op ingaan. De voorzitter van de rechtbank houdt S. voor dat hij herhaaldelijk voor oplichting en flessentrekkerij is veroordeeld. S. geeft toe dat hij twee huizen heeft in Thailand. Op de vraag of hij daarvan niet schulden zou willen betalen zegt hij dat dit zou kunnen. Hij weet niet of hij bereid is om met Justitie mee te werken aan het opsporen van die huizen. S. zegt dat hij zich nu wel wil laten behandelen. Hij wil de vraag waarvoor dan niet beantwoorden. De zaak wordt een uur geschorst. Na de pauze houdt officier Wichern haar requisitoir en zal zij haar eis formuleren.
.
Update 14.11 uur
Officier van justitie Wichern begint aan het requisitoir.
“Hoe is dit balletje aan het rollen gekomen. Na een uitzending van Tros Opgelicht kwam er een hele reeks aangiften binnen. In december 2006 adverteerde hij met een sinterklaasservice in de Limburger. Voor mensen daar moet het programma een deja vu zijn geweest. Er is nu weer een evenementenbureau, ook nu weer sinterklaasleed. Op het moment dat mensen naar geld vragen, verwijst hij naar payrollbedrijven, die niet betalen omdat zij zelf zijn benadeeld. Veertien gedupeerden hebben zich in dit proces gevoegd, de anderen vinden dat er van een kip niet te plukken valt. Waarvoor is hij strafrechtelijk te vervolgen? Wat moeten wij ermee? Hier is sprake van oplichting. Verdachte heeft een valse hoedanigheid aangenomen. Als iemand zich onjuist als een professionele partij in de markt zet, waardoor er bij de wederpartij een meer dan gemiddeld vertrouwen wordt gewekt, dan is daarvan sprake. In het geval van ondernemers gaat het dan vaak heel snel. Het bedrijfsleven moet snel kunnen werken, wel een zekere bedachtzaamheid, maar als iemand zich bonafide presenteert, moeten bedrijven ervan uit kunnen gaan dat het deugt.
Hij meldde zich ergens als belangstellende huurder voor een woning, zei dat hij een jurist in dienst had die een huurovereenkomst had gemaakt, hij had belangstelling om het huis later eventueel te kopen. Hij kan zich alleen als professionele partij in de markt zetten door anderen te duperen. Hij zoekt de kwetsbare persoon Marianne B. uit om het te doen, want hij heeft een strafblad. Dus heeft hij haar naam nodig. Magneetstikkers haalt hij bij het ene bedrijf, zodat hij zich met een auto met die stickers professioneel kan tonen bij een volgend slachtoffer. Uit de stukken blijkt dat de verdachte als werkgever zegt: “Kom bij me werken”. Het moet allemaal snel omdat het bijna sinterklaar is. Verdachte wekte de verwachting dat wel betaald zou worden. Als het erop aankomt verwijst hij naar Kolibrie of uitzendbureaus. Het verhaal van de bruiloft en Rodenbach is hetzelfde. Een zakelijke relatie, met een auto als onderpand. Hetzelfde geldt voor de oplichting van de payrollbedrijven. Verdachte kon nooit denken dat hij die wel kon betalen. Hij had er eenvoudig het geld niet voor. Verdachte zegt dat het niet zo is dat hij niet zou willen betalen. Maar hij spiegelde wel voor dat er zou worden betaald. Hij kocht spullen voordat er geld was, voordat hij ook maar kon denken dat hij geld zou krijgen. Je kunt niet zomaar allerlei dingen aanschaffen, zonder dat je ergens een plan hebt waar dat geld dan vandaan moet komen. De opzet was er wel. Uit het bancair inzicht blijkt dat er nooit geld was om te betalen. Er is geen sprake van dat problemen pas begonnen na een conservatoir beslag. Hij begon zijn bedrijf met 0 euro aan kapitaal. Verdachte zegt dat er geld stond op rekening van Marianne B. Wij hebben dat nooit kunnen vinden. Niets onderbouwt te intentie dat hij wilde betalen. De verdediging voert steeds aan de Mariannen B. een grote rol speelde. Waarom zit B. dan niet hier. Die zaak heb ik geseponeerd omdat niet zij maar hij het brein achter het geheel is. Hij heeft het eerder laten zien. Het is zijn truc. Alle feiten kunnen wettig en overtuigend worden bewezen. Ik reken hem zwaar aan dat hij misbruikt maakt van het vertrouwen in individuen in anderen en dat hij het handelsverkeer schaadt. Het is een herhaling van zetten. Hij richt een spoor van ellende aan. Trekt door het land, duurt even voordat een nieuwe politieregio met een nieuwe naam door heeft wat hij aan het doen is. Soms doet hij het zelf even in het buitenland. In Belgie is hij ook veroordeeld tot een jaar. Hij geeft er nergens blijk van dat hij wil afleren wat hij anderen aandoet. Hij ziet niet in dat hij een probleem heeft, dat hij problemen bij anderen veroorzaak.” Wichern vindt een langdurige onvoorwaardelijke celstraf op zijn plaats en eist dertig maanden. Met aftrek van voorarrest zou dat betekenen dat hij nog twee jaar in de gevangenis te gaan heeft.
.
Update 14.43
Advocaat Van Overmeire begint aan haar pleidooi. Ze vindt dat haar client op alle punten moet worden vrijgesproken.
“We hebben hier gehoord dat het de ene keer meneer Bongers is, de andere keer Smeets. Het klopt hij had geen behoefte anderen te corrigeren als ze hem verkeerd noemden. Maar hij noemde zich niet zelf opzettelijk Bongers om zich voor te doen als iemand anders. Hij gebruikte geen valse hoedanigheid. Het bedrijf staat op naam van Marianne B., zijn echtgenote. Hij was samen met B. en twee vriendinnen van haar werkzaam in dat bedrijf. Bedrijf.. Men zat in een huiskamer en de Sinterklazen verkleden zich in de slaapkamer. Men wilde gewoon kijken wat kon. Het begon heel primitief. Na twee maanden begon het best wel te lopen. De betalingen voor Sinterklazen en pieten liepen best. Maar op een gegeven moment kon het bedrijf de rekeningen niet meer voldoen. Misschien wel door misorganisatie of miscommunicatie. Er is in korte tijd veel aangeschaft, maar allemaal voor het bedrijf, nooit voor eigen gewin. Hij heeft zich niet verrijkt. S. is van oordeel dat het hier in alle gevallen om civiele zaken gaat die niet in het strafrecht thuishoren. Er zijn geen trucjes toegepast en er zijn geen leugens gebruikt om mensen tot afgifte van iets te bewegen. Dat er veel aangiftes zijn komt door de politie, die mensen heeft gebeld om aangifte te doen. Ook de media zijn niet onbetuigd gebleven. Een aanvullend programma van de TROS was eraan gericht en krantenpagina’s zijn ermee volgeschreven. De arrestatie was op tv te zien. S. voelt zich al veroordeeld en vindt dat hij geen fair trial meer heeft. Munsterhuis verhuurde 21 auto’s aan Bongers Events. Mevrouw is er gewoon gekomen. Er is geen valse naam gebruikt. Er is beslag gelegd op de rekening van Bongers. Daarna kon niet worden betaald. Uit niets blijkt dat S. het bedrijf met trucjes of een valse naam bewoog auto’s af te geven. Wil oplichting bewezen worden dan moet er een oorzakelijk verband bewezen worden tussen gebruikte oplichtingsmiddelen en de afgifte van een goed. Wat je ook denkt over niet betalen van een rekening, dat causale verband is er niet.” Op vergelijkbare manier neemt advocaat Van Overmeire de diverse zaken door om te stellen dat er van oplichting of flessentrekkerij geen sprake is. Ze vertelde dat een aantal Sinterklazen wel werd betaald, wat zou onderbouwen dat hij inderdaad wilde betalen. “Hij heeft inschattingsfouten gemaakt. Je kunt hem kwalijk nemen dat hij een onrealistisch beeld had van de bedrijfsopbrengsten. Hij heeft verzuimd een businessplan te maken. Dat kun je hem verwijten”, aldus de advocaat. “Hij dacht een nieuwe wending aan zijn leven te kunnen geven. Groots en meeslepend, zo pakt mijn cliënt zaken aan. Hij was serieus bezig met een bedrijf. Hij wilde er wat van maken. Het is niet gelukt. Hij was ervan overtuigd dat hij succesvol zijn. Maar hij moest het ene gat met het andere vullen en de rekeningen stapelden zich op. Het is heel spijtig dat de aangevers met de rekening zijn blijven zitten. Daar is civielrechtelijk iets aan te doen. Ik verzoek u mijn client vrij te spreken van alle feiten.”
